Nεμέα, Αγιωργίτικο, αμπελουργια,

 

Στην περιοχή υπήρχαν κατά την αρχαιότητα αξιόλογες πόλεις όπως η Νεμέα (ρχαία) συνδεδεμένη με τους αγώνες που εγίνοντο στο υπάρχον στάδιο, τα Νέμεα, η Φλιούντα που βρισκόταν πλησίον της σημερινής Νεμέας (νέας), η Τιτάνη που βρίσκεται το σημερινό χωριό της Τιτάνης Δυτικά της Νεμέας και σε ορεινό σημείο και τέλος αι Κλεωναί όπου σήμερα επίσης το χωριό Κλεωναί. Και οι τέσσερις αυτοί οικισμοί βρίσκονται στη ζώνη καλλιέργειας της ποικιλίας αμπέλου «Μαύρο Νεμέας» ή «Αγιοργίτικο». Θα αναφερθούμε στην περιήγηση του Παυσανία που έγινε στις αρχές του 2ου μ.χ. αιώνος, ο οποίος και κατέγραψε όσα είδε και όσα του αφηγήθηκαν οι τότε κάτοικοι.

 

Nemea grapes


Στη Νεμέα είδε το Ναό του Νεμείου Διός του οποίου η στέγη τότε ήτο μισοκατεστραμένη, ενώ σήμερα διασώζονται μόνο τρεις κίονες. Του έδειξαν τη σπηλιά του λιονταριού στη θέση «Τρητός» το οποίο ως γνωστόν έπνιξε ο Ηρακλής. Στο στάδιο εγένοντο αγώνες δρόμου από άνδρες με πανοπλία το χειμώνα, όπου ως φαίνεται γινόταν κάτι σαν πανηγύρι παράλληλα.
Στη Φλιούντα τώρα. λέγεται ότι την έκτισε ο Άρας (σύγχρονος του Προμηθέως και κατά τρεις γενεές προγενέστερος του Πελασγού), αυτόχθων, όπου αρχικά ονομάσθηκε Αραντία, κατόπιν Αραιθυρέα και μεταγενέστερα Φλιούντα από τον Φλία, γιό του Διονύσου, που είχε πάρει μέρος στην Αργοναυτική εκστρατεία.
Ο Δωριεύς Ρηγνίδας δια να υποτάξει τους Φλιάσιους, υποσχέθη να ξαναμοιράσει τα χωράφια. Ο Ίππασος αντέδρασε, αλλά τελικά αναγκάσθηκε να φύγει με μερικούς άλλους για τη Σάμο. Απόγονος τέταρτος του Ίππασου είναι ο Πυθαγόρας. Οι Φλιάσιοι στην αγορά είχαν στήσει χάλκινη γλυπτική παράσταση μιας κατσίκας επίχρυσης και την τιμούσαν προς εξευμενισμόν του αστερισμού της Αιγός, περίοδο κατά την οποίαν κατεστρέφοντο τα αμπέλια (ακόμα και σήμερα τα αμπέλια καταστρέφονται από παγετό της ανοίξεως (μέσα)).


Οι Φλιάσιοι αφηγούνται πως κάποτε ο Ηρακλής (απαλλαγμένος από το φορτίο του ουρανού) επιστρέφοντας από τη Λιβύη, ήρθε στη Φλιούντα όπου τον φιλοξένησε ο Οινέας. Μια μέρα ο Ηρακλής κτύπησε με το δάχτυλό του στο κεφάλι τον οινοχόο του Οινέα, ονόματι Κύαθο, επειδή δεν του άρεσε το κρασί που του πρόσφερε, και ο Κύαθος πέθανε αμέσως.
Η σημερινή Νεμέα (νέα) ελέγετο Άγιος Γεώργιος, από ομώνυμο εκκλησία που βρίσκεται ακόμη. Κατά την επανάσταση του 21 και παραμονή της μάχης των Δερβενακίων (καταστροφή του Δράμαλη) ο Γέρος του Μωριά διανυκτέρευσε με το «ασκέρι» του στον Άγιο Γεώργιο. Φαίνεται όμως πως το Νεμεάτικο κρασί άρεσε τόσο που όλοι το έριξαν στο ποτό και διασκέδαζαν. Ο Κολοκοτρώνης φοβούμενος από αυτή την κατάσταση για τη μάχη της επομένης, ανέβηκε σε μια σκεπή και με τη βροντερή φωνή του τους φώναξε: «Ορέ Έλληνες ξεχάσατε ότι αύριο έχουμε πόλεμο; Πάρτε τα ταϊνια σας και να πάτε να κοιμηθείτε». Το κρασί; Η αδιαφορία για το θάνατο; Με δύο λόγια η φυλή μας φαίνεται ότι είναι διαποτισμένη με ... κρασί για να κάνει τέτοια κατά καιρούς θαύματα (και μεταξύ μας όταν κάνει μεθύσι χοίρου να κυλιέται στο βούρκο).
Στην αρχαία Νεμέα τώρα. Το χωριό λεγόταν πριν μερικά χρόνια Ηράκλειο. Χτίστηκε το 1876 μετά τον καταστρεπτικό σεισμό, ο οποίος κατέστρεψε το πρώτο χωριό που λεγόταν Παλκοχώρι στις υπώρειες του διπλανού βουνού Προφήτη Ηλία. Στο Παλκοχώρι είχαν ξεχωριστά του ληνούς (πατητήρια) πριν αρχίσει η ανηφόρα προς το χωριό. Το μαύρο κρασί Νεμέας το παρασκεύαζαν κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο όπως σήμερα σε δεξαμενές ζυμώσεις με τα στέμφυλα, τις οποίες δεξαμενές, λιθόκτιστες, είχαν στεγανοποιήσει με το τότε υλικό (πανάρχαιο) «κουρασάνι» (μίγμα τριμμένου κεραμιδιού και ασβέστου). Το αποθήκευαν αρχικά σε πιθάρια και βαρέλια από ξύλο αγριοβελανιδιάς (δρύινα), καστανιάς, κυπαρισσιού ακόμα και μουριάς. Βαρέλια τέτοια διατηρήθηκαν μέχρι και μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μάλιστα σε χωρητικότητες μεγάλες (μέχρι και 3.000 μπότσες – μία μπότσα = 2 οκάδες ή σε κιλά 7.680).

 

...Ενώ έλειχεν επιμελώς τα χείλη του, κατένευσεν εις σημείον ότι ο οίνος ήτο καλός. ...(Πράγματι) οι οίνοι του Αγίου Γεωργίου διακρίνονται δια τον ωραίον αυτών χρωματισμόν, το περιεχόμενον σάκχαρ και το φυσικόν οινόπνευμα. Σπάνιαι ιδιότητες του οίνου... (Φαίνεται ότι) ο θεός Διόνυσος ηυνόησεν εξαιρέτως την νεμεατικήν γήν. ...Οι νεμεάται παράγουσιν οίνον αντάξιον της αρίστης φήμης του».

Το απόσπασμα αυτό, γραμμένο σε γλώσσα εποχής, ανήκει στις «πελοποννησιακές εντυπώσεις και αναμνήσεις» του Σπυρίδωνος Παγανέλη ο οποίος, περιοδεύοντας «Πέραν του Ισθμού», ήρθε το 1885 από τις Μυκήνες στον τότε Άγιο Γεώργιο και αισθάνθηκε την ανάγκη να εκθειάσει το Αγιογεωργίτικο κρασί, που ως γεωγραφικός, τουλάχιστον, απόγονος του αρχαίου Φλιάσιου οίνου, αποτελεί μια διαχρονική αξία και πραγματικότητα που μας αφορά όλους.

O “φλιάσιος οίνος” της αρχαιότητας έγινε γνωστός λόγω της ευρείας κατανάλωσής του στους αρχαίους Νέμεους Αγώνες, στους οποίους συνέρρεαν πλήθη ανθρώπων από διάφορες περιοχές, Δυστυχώς αρχαιολογικά ευρήματα που να παρέχουν πληροφορίες για το αρχαίο οινικό παρελθόν σπανίζουν. Αυτό μπορεί να αποδοθεί στο περιορισμένο των ανασκαφών στο φλιάσιο πεδίο και στις καταστροφές αρχαίων κατασκευών και εγκαταστάσεων που προκαλούνται τόσο με ανεξέλεγκτες βαθειές αρόσεις όσο και με την αρχαιοθηρία. Υπάρχουν όμως επαρκή αρχαιολογικά τεκμήρια που επιτρέπουν το συμπέρασμα ότι η ανθρώπινη ζωή, και συνεπώς και οι πατρογονικές παραγωγικές δραστηριότητες, συνεχίστηκαν στον αρχαίο Φλιούντα μέχρι και τη μέση βυζαντινή περίοδο.

Κάποιοι μάλιστα τοποθετούν εκεί την έδρα της Επισκοπής Πολυφέγγους, που διαδέχθηκε ονοματολογικά την Επισκοπή Φλίου. Φαίνεται πως στις αρχές της ύστερης βυζαντινής εποχής, σε δύσκολες μάλλον στιγμές, οι κάτοικοι αποσύρθηκαν για μεγαλύτερη ασφάλεια στο Πολύφεγγο, το οποίο με την καινούργια τότε κώμη Άγιο Γεώργιο, αποτέλεσαν δίδυμο οικισμό κάτω πόλης και φρουρίου, όπως η Κόρινθος με τον Ακροκόρινθο. Περί τα μέσα του 14ου αιώνα, ο Άγιος Γεώργιος ήταν ένα από τα κέντρα όπου συγκεντρώνονταν οι φόροι του φραγκικού πριγκηπάτου της Αχαΐας. Αυτό ασφαλώς δικαιολογεί τη σκέψη ότι το δίδυμο Αγίου Γεωργίου-Πολυφέγγους συνέχιζε εκείνη την εποχή να αποτελεί οικιστικό και παραγωγικό σημείο αναφοράς της περιοχής, όπως στην αρχαιότητα ήταν ο οινοφόρος Φλιούς, «η του Διονύσου θεοτίματος πόλις», όπως τον αποκαλεί ο ποιητής Βακχυλίδης.

Μετά την καταστροφή του Πολυφέγγους από το Μωάμεθ Β΄ τον Πορθητή το 1458, το όνομα του Πολυφέγγους φαίνεται να παραμένει μόνο στην Επισκοπή και στο βουνό, το δε όνομα του Αγίου Γεωργίου στον κάτω οικισμό και εξ αυτού, εκ των υστέρων, στο εξαιρετικό προϊόν της περιοχής, το μαύρο σταφύλι και τον μέλανα οίνο της. Κατά καιρούς το αγιωργίτικο όνομα του τοπικού κρασιού θεωρήθηκε ότι προέρχεται από το μικρό εκκλησάκι του Αη Γιώργη, το οποίο όμως χρονολογείται ως μεταβυζαντινό και επομένως η εμφάνιση του είναι μεταγενέστερη εκείνης του οικισμού του Αγίου Γεωργίου.

* Τα κείμενα της ενότητας αποτελούν αποσπάσματα από ομιλία του Νεμεάτη Πολιτικού Μηχανικού – Συγγραφέα Γιώργου Κωστούρου

------------------------------------------

Το Αγιωργίτικο στον 21ο αιώνα
Share |

Το Αγιωργίτικο φαίνεται να μπαίνει στον εικοστό πρώτο αιώνα, με φήμη και περγαμηνές. Γι' αυτό και ο αιώνας αυτός του επιφύλαξε μεγάλη πορεία, για την οποία θα χρειαζόταν όχι μία αλλά κύκλος ολόκληρος σχετικών άρθρων και ομιλιών.

Η κατασκευή του οινοποιείου «Χαριλάου» της «Εταιρεία Οίνων και Οινοπνευμάτων» το 1923-25, η δημιουργία του Οινοποιητικού Συνεταιρισμού το 1937, η ίδρυση του οινοποιείου Λαζόπουλου και δεκάδων μεταγενέστερων μικρών ή μεγαλύτερων οινοποιείων και ρακιντζιών, η προσαρμοσμένη στις ανάγκες της ερυθράς οινοποίησης τοπική μας αρχιτεκτονική, η διακίνηση του κρασιού εκτός συνόρων της περιοχής και της Χώρας, οι βραβεύσεις και διακρίσεις πολλών παραγωγών, ο καθορισμός της Ζώνης ΟΠΑΠ Νεμέας, τοπωνύμιά μας, όπως «Ληνοί», «Δραγασουρίτσα», που σημαίνει μικρή καλύβα αμπελιδεργάτη-δραγάτη, φύλακα των αμπελιών, οι χθεσινές και σημερινές αγιωργίτικες αμπελουργικές και οινικές επιδόσεις και διακρίσεις, οι σύγχρονοι Δρόμοι Κρασιού, οι φίλοι του αγιωργίτικου και της Νεμέας αποτελούν τεράστια κεφάλαιά μας που πρέπει να τα καταθέσουμε στην Τράπεζα της Ιστορίας, όπως κάνουν τόσες άλλες περιοχές της Ελλάδας και του κόσμου, για να προσθέσουμε, και μάλιστα με «καλλικρατική επάρκεια και επιδεξιότητα», στο κρασί μας υπεραξία από τους τόκους της διαχρονικής υπεραιωνόβιας τοπικής παράδοσης και κληρονομιάς.

H ποικιλία αγιωργίτικο και τα κρασιά «Nεμέα»
Tο αγιωργίτικο (ή μαύρο Nεμέας) είναι μία ποικιλία αμπέλου που έχει σαγηνεύσει τους οινοπαραγωγούς και γοητεύσει τους καταναλωτές. Στον οινοποιό, το αγιωργίτικο προσφέρει σχεδόν απεριόριστες δυνατότητες ευελιξίας. Aνάλογα με την προέλευσή του (πεδινό, ημιορεινό, ορεινό), το αγιωργίτικο σταφύλι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή ευρύτατης γκάμμας κρασιών: από αιθέριο ροζέ μέχρι γλυκό κόκκινο! H περιοχή πάντως είναι περισσότερο γνωστή για τα σχετικά ελαφριά, φρουτώδη και ευκολόπιοτα ξηρά κόκκινα κρασιά της και, πιο σπάνια ακόμη, για τα στιβαρά κόκκινά της που απαιτούν πολυετή παλαίωση μέσα στη φιάλη προτού καταναλωθούν. Oι φίλοι του κρασιού, από την άλλη, λατρεύουν τα κρασιά της Nεμέας γιατί αυτά ενσαρκώνουν την πεμπτουσία της Mεσογείου: είναι φιλικά και ζεστά, με βελούδινη υφή και άφθονα μπαχαρικά και αρώματα ξηρών καρπών που τα κάνουν να ταιριάζουν στην εντέλεια με όλα σχεδόν τα μαγειρευτά πιάτα της κλασικής ελληνικής κουζίνας. Tα κρασιά της Nεμέας διαπρέπουν στις διεθνείς αγορές και οι παραγωγοί τους δεν προλαβαίνουν πλέον να ικανοποιήσουν τη ζήτηση.
Οι οίνοι του νομού Kορινθίας:
1) Οίνοι Oνομασίας Προέλευσης Aνωτέρας Ποιότητος:
Nεμέα
2) Oίνοι Tοπικοί:
α) Πελοποννησιακός Tοπικός Oίνος
β) Tοπικός Oίνος Πλαγιών Oρεινής Kορινθίας
γ) Tοπικός Oίνος Kλημέντι
 

 

 

ΔΙΑΜΟΝΗ - ΠΑΡΟΧΕΣ

Ξενοδοχείο SEGAS προσφέρει 24 μονόκλινα, δίκλινα και τρίκλινα δωμάτια...

Περισσότερα...

ΛΟΥΤΡΑΚΙ ΚΑΙ ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

Εκμεταλλευόμενοι το όμορφο φυσικό περιβάλλον της, ιαματικές πηγές, το νερό της...

Περισσότερα...

ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΚΑΙΡΟΣ

Ελέγξτε τις τοπικές καιρικές συνθήκες. Τρεις πρόβλεψη ημέρας.
Current Weather

Wed, 30 Nov 0 °C - 0 °C

ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ ΧΑΡΤΗ

Ξενοδοχείο SEGAS βρίσκεται 80 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από την Αθήνα. Απέχει περίπου 7χλμ από την Κόρινθο.

Κάντε κλικ στο χάρτη για να δείτε περισσότερα...